ABD STARTUP’LARI İÇİN GDPR’NİN ETKİSİ

Birçok ABD’li startup kurucusu, Avrupa’da fiziksel bir varlıkları olmasa bile Genel Veri Koruma Yönetmeliği’ne (GDPR) uymaları gerekebileceğini öğrenince şaşırıyor. İş modelinize bağlı olarak bunun startup’ınız için ne anlama geldiğini inceleyelim.

AB MÜŞTERİLERİNE HİZMET VEREN ABD MERKEZLİ STARTUP’LAR

Startup’ınız ABD merkezli ancak Avrupa’daki müşterilere hizmet veriyorsa, farkında olmadan GDPR’nin kapsamına girebilirsiniz. Bu durum, yalnızca birkaç Avrupa kullanıcısının web sitenizi ziyaret etmesiyle ilgili değildir. Yönetmelik, AB sakinlerini aktif olarak hedefleyip hedeflemediğinizi veya onları izleyip izlemediğinizi değerlendirir.

Peki “hedefleme” pratikte ne anlama geliyor? Eğer Euro cinsinden ödeme kabul ediyorsanız, hizmetinizi Avrupa dillerinde sunuyorsanız veya doğrudan AB müşterilerine pazarlama yapıyorsanız, büyük ihtimalle AB pazarını hedefliyorsunuz demektir. Benzer şekilde, AB kullanıcılarının davranışlarını analiz etmek veya kişiselleştirme yapmak için izleme teknolojileri kullanıyorsanız, GDPR kapsamında “izleme” faaliyeti yürütüyorsunuz demektir.

Bu kategorideki startup’lar için uyumluluk göz korkutucu olmak zorunda değil, ancak dikkatli bir yaklaşım gerektirir. Öncelikle, Avrupa’da fiziksel olarak bulunan ve veri koruma otoriteleriyle sizin adınıza iletişim kurabilecek bir AB temsilcisi belirlemeniz gerekecektir. Ayrıca, açık ve şeffaf gizlilik politikalarınız olmalı, kullanıcıların kişisel verilere erişim hakkı veya unutulma hakkı gibi taleplerini yönetmek için uygun mekanizmalar oluşturmalısınız. ABD’ye yapılan veri transferleri için de uygun veri aktarım mekanizmaları kullanmalısınız.

KÜRESEL OYUNCULAR: AB’DE OPERASYONLARI OLAN ABD STARTUP’LARI

Eğer ABD merkezli startup’ınız Avrupa’da bir fiziksel varlık kurduysa (örneğin, bir şube ofisi, bağlı ortaklık veya Avrupa genel merkezi açtıysanız), GDPR’ye uyum artık bir seçenek değil, temel bir zorunluluk haline gelir.

Bu startup’ların temel GDPR yükümlülüklerinin ötesinde düşünmeleri gereken ek hususlar vardır. Öncelikle, AB’de ana kuruluşlarını belirlemeleri gerekir; bu, hangi ülkenin veri koruma otoritesinin ana denetleyici olacağını belirler. ABD ve AB operasyonları arasındaki uluslararası veri akışlarını yönetmek için uygun güvenlik önlemleri uygulanmalıdır.

Bu modelin avantajı, Avrupa pazarında daha sağlam bir varlığa sahip olmaktır. Ancak, daha yüksek uyum maliyetleri ve daha karmaşık operasyonel gereksinimler getirir. Startup’lar, yerel kayıt gereklilikleri, Veri Koruma Görevlisi (DPO) atamaları ve birden fazla yargı bölgesinde veri işleme faaliyetlerinin kayıtlarını tutma gibi konuları da göz önünde bulundurmalıdır.

STARTUP’INIZ İÇİN DOĞRU KARARI VERMEK

Bu iki model arasındaki seçim genellikle iş stratejinize ve kaynaklarınıza bağlıdır. Bazı startup’lar, ilk etapta AB müşterilerini aktif olarak hedeflemez yalnızca ABD pazarına odaklanır ve ilerleyen süreçte GDPR uyumluluğu için altyapılarını oluştururlar. Diğerleri ise GDPR’ye tam uyumlu bir şekilde başlar, bunu bir rekabet avantajı ve gizliliğe verdikleri önemin bir göstergesi olarak görürler.

Hangi yolu seçerseniz seçin, bazı temel ilkeler değişmez. Gizlilik, ürün ve hizmetlerinize en başından itibaren entegre edilmelidir – GDPR’nin “tasarım gereği gizlilik” ilkesi tam olarak bunu gerektirir. Açık veri politikalarına, güçlü güvenlik önlemlerine ve kişisel verileri sorumlu bir şekilde işlemek için sağlam süreçlere sahip olmanız şarttır.

GDPR UYUM SÜRECİ İÇİN PRATİK ADIMLAR

GDPR uyumluluk sürecine başlamak göz korkutucu olmak zorunda değil. İşte her ABD startup’ının, iş modelinden bağımsız olarak dikkate alması gereken temel adımlar:

  1. Kapsamlı bir veri haritalama süreciyle başlayın. Hangi kişisel verileri topladığınızı, bunların nerede saklandığını ve organizasyonunuz içinde nasıl aktığını tam olarak anlayın. Bulut sağlayıcınızdan pazarlama analiz araçlarınıza kadar tüm üçüncü taraf hizmetleri dahil etmeyi unutmayın. Bu süreç genellikle beklenmedik veri akışlarını ortaya çıkarır ve uyumluluk çabalarınızı önceliklendirmenize yardımcı olur.
  2. Güvenlik önlemleri GDPR uyumluluğunun temelini oluşturur. Hassas verileri hem aktarım sırasında hem de depolama aşamasında şifreleyin, en az ayrıcalık ilkesine dayalı erişim kontrolleri uygulayın ve sistemlerinizi düzenli olarak güvenlik açıklarına karşı test edin. Güvenlik yalnızca teknolojiyle sınırlı değildir; aynı zamanda veri ihlallerini ele almak için net prosedürlere sahip olmak ve düzenli güvenlik değerlendirmeleri yapmak da önemlidir.
  3. ABD ve AB arasındaki veri transferlerine özel önem gösterin. AB-ABD Veri Gizliliği Çerçevesi (DPF), uyumlu veri transferleri için bir yol sunsa da, Standart Sözleşme Maddeleri (SCC’ler) gibi alternatif güvenli mekanizmalar da düşünülmelidir. Bu hukuki mekanizmalar yalnızca bir onay kutusu işaretlemekten ibaret değildir, doğru şekilde uygulanmalı ve belgelenmelidir.
  4. Ekiplerinizi eğitime yatırım yaparak bilinçlendirin. GDPR uyumluluğu yalnızca hukuk veya teknik ekiplerin sorumluluğu değildir; müşteri verilerini yöneten herkes için geçerlidir. Düzenli eğitim oturumları, gizlilik farkındalığı oluşturur ve birçok yaygın uyumsuzluk hatasının önlenmesini sağlar. Çalışanlarınızın veri minimizasyonu, amaç sınırlaması gibi temel kavramları anlamasını sağlayın ve veri sahibinin hak taleplerine nasıl yanıt vereceklerini öğretin.

GERÇEK HAYATTA GDPR YAPTIRIMLARI

GDPR’nin ABD şirketlerine yönelik nasıl uygulandığını anlamak, uyumsuzluğun gerçek dünyadaki etkilerini gösterebilir. İşte dikkate değer bazı vakalar:

  • Meta’nın Instagram platformu, 2022’de çocukların verilerini yanlış işlediği için 405 milyon € ceza aldı. Bu, gizliliğin “tasarım gereği” nasıl sağlanması gerektiğini gösteren önemli bir ders oldu.
  • Clearview AI, Avrupa’daki düzenleyiciler tarafından 20 milyon € para cezasına çarptırıldı. Şirket, kullanıcı onayı olmadan halka açık web sitelerinden yüz görüntüleri topluyordu.
  • Bir ABD e-ticaret startup’ı, bir AB temsilcisi atamayı ihmal ettiği için 50.000 € para cezası aldı.

Bu vakalar, şirketin büyüklüğünün önemli olmadığını, temel GDPR gerekliliklerinin göz ardı edilmemesi gerektiğini ve kullanıcı gizliliğini ön planda tutmanın kritik olduğunu gösteriyor.

GELECEĞE BAKIŞ

Gizlilik düzenlemeleri dünya çapında gelişmeye devam ediyor ve bugünkü GDPR uyum çalışmaları, startup’ınızı gelecekteki gereksinimlere hazırlayabilir. Birçok startup, GDPR standartlarını uygulamanın yalnızca AB pazarı için değil, küresel müşterilerle güven inşa etmek için bir yatırım olduğunu keşfediyor.

Unutmayın, uyumluluk tek seferlik bir süreç değildir; sürekli olarak gözden geçirilmeli ve işiniz büyüdükçe adapte edilmelidir. Bu gereklilikleri erkenden anlayarak ve planlı hareket ederek gizlilik uyumluluğunu bir zorluk olmaktan çıkarıp, güvenilir ve sürdürülebilir bir işletme inşa etme fırsatına dönüştürebilirsiniz.

Salih Tarhan,  ABD’de faaliyet gösteren hukuk bürolarının yapay zekâ ve diğer yeni teknolojilere uyumlu olarak dijital dönüşümlerini yönetmektedir.


Abdullah Yerebakan Hollanda’da Utrecht Universitesi bünyesinde veri koruma görevlisi olarak hizmet vermektedir.