Ceza Yargılamasında On-Chaın Adli Analiz Raporlarının İspat Gücü Ve Geçerliliği

Yazar: Meral BALSAK, Bilişim Teknolojileri Öğretmeni, Araştırmacı Yazar

Özet

Blokzincir kayıtları herkese açıktır ve sonradan değiştirilemez; ancak adresleri birbirine bağlayan analiz yazılımları kesin bilgi değil, olasılığa dayalı tahmin üretir. Bu yazıda zincir üstü (on-chain) analizin nasıl yapıldığını, yazılımların nerede yanılabildiğini, zincir verisinin delil olarak nasıl elde edilip doğrulanması gerektiğini ve böyle bir raporun ceza yargılamasındaki değerini, CMK 128/A ve Anayasa Mahkemesinin CMK 134 kararıyla birlikte ele alacağız.

“Kripto Para İz Bırakmaz” Yanılgısı

“Kripto para bir kez gönderildi mi, izini kimse bulamaz.” Bu cümleyi yalnızca sohbet ortamlarında değil, zaman zaman meslekten insanlardan da duyuyoruz. Oysa durum neredeyse bunun tersidir.

Bu konuyu anlatırken hep aynı benzetmeye başvuruyoruz. Blokzincir karanlık bir ara sokak değil, şehrin en kalabalık meydanına konmuş camdan bir kasadır. Kasanın hangi bölmesinden hangisine ne kadar para geçtiğini meydandan geçen herkes görebilir. Görülemeyen tek şey, bölmelerin anahtarının kimin cebinde olduğudur.

Dolandırıcılık, yasa dışı bahis, şantaj ya da suç gelirlerinin aklanması gibi dosyalarda bu hareketleri izleyip mahkemeye sunulan teknik çalışmaya “zincir üstü (on-chain) adli analiz raporu” diyoruz. Oklarla, şemalarla ve risk puanlarıyla dolu bu raporlar ilk bakışta son derece ikna edicidir. Asıl soru, böyle bir raporun bir insanın mahkûmiyetine ya da beraatine ne ölçüde dayanak olabileceğidir. Bu soruya önce teknik, ardından hukuki açıdan yanıt arayacağız.

1. Zincirde Ne Görünür, Ne Görünmez?

Banka havalesinde tablo basittir: Ahmet’in hesabından Mehmet’in hesabına para gider ve banka iki tarafı da tanır. Blokzincirde ise isim yoktur. Onun yerine bc1q…, 0x71C… ya da T harfiyle başlayan uzun harf ve rakam dizileri, yani Bitcoin, Ethereum ve Tron adresleri bulunur. Her transferin de işlem kimliği (TxID) denen kendine özgü bir kodu vardır.

Burada raporlarda sık rastlanan bir karışıklığa değinmek gerekir. Cüzdan, anahtarları saklayan uygulamadır; zincirde görünen ise adreslerdir ve tek bir cüzdan yüzlerce adres üretebilir. İki kavram birbirinin yerine kullanıldığında okuyan kişi, farkına varmadan her adresin ayrı bir insan olduğu sonucuna kayabilir.

Zincirden okunan ham veri, raporun en sağlam kısmıdır. Hangi tutarın hangi adresten hangi adrese, hangi blokta aktarıldığı herkese açık kayıtlardan tespit edilir ve aynı işlem kimliğini dünyanın neresinde sorgularsanız sorgulayın aynı sonucu görürsünüz. Kaydın değişmezliği ise zamanla kazanılır. İşlemin üzerine yeni bloklar eklendikçe, yani işlem “onay” aldıkça onu geri almak giderek imkânsızlaşır. Bitcoin’de altı onay, uygulamada yaygın kabul gören eşiktir.[1] Bu yüzden iyi bir rapor, işlemin inceleme anında kaç onay aldığını da yazar.

Yine de bu katmanda bile dikkat isteyen bir ayrıntı var: SAAT. Zincirde görünen zaman, kullanıcının “gönder” düğmesine bastığı an değil, işlemin girdiği bloğun üretildiği andır ve Bitcoin’de ağ kuralları gereği gerçek saatten bir miktar sapabilir.[2] Blok gezginlerinin çoğu saati UTC olarak gösterir; Türkiye saati ise üç saat ileridedir. Zaman dilimini belirtmeyen bir rapor, internet bağlantı kayıtlarıyla eşleştirme yapılırken soruşturmayı yanlış saate, dolayısıyla yanlış aboneye götürebilir.

2. Analiz yazılımları ne yapar?

İzini kaybettirmek isteyen kişi parayı onlarca, bazen yüzlerce adrese dağıtır. Bunları elle izlemek pratikte mümkün olmadığından ticari analiz yazılımları kullanılır. Bu yazılımlar hangi adreslerin aynı kişiye ait olabileceğini tahmin eder, adresleri kümeler ve her kümeye bir risk puanı verir. Bu yönteme sezgisel kümeleme (heuristic clustering) denir.

En bilinen kural, Bitcoin’deki ortak girdi kuralıdır ve sınıfta banknotlarla anlatmak kolaydır. Kasada bir kahve için 50 liralık ve 20 liralık banknotu birlikte uzatan kişi, büyük olasılıkla iki banknotun da sahibidir. Bitcoin’de de bir işlem birden fazla adresteki parayı birlikte harcayabilir ve bunun için her adresin anahtarı gerekir. Yazılım bu yüzden birlikte harcanan adresleri aynı kişinin kümesi sayar. Yöntemin akademik temeli büyük ölçüde Meiklejohn ve arkadaşlarının 2013 tarihli çalışmasına dayanır.[3]

Ethereum ve Tron gibi hesap tabanlı ağlarda işlemler bu biçimde birleşmez. Orada yazılımlar başka ipuçlarına bakar: yeni açılmış bir adrese işlem ücretini kimin gönderdiği, aynı borsa yatırma adresini kullanan adresler, saat ve tutar örüntüleri. Hangi kural kullanılırsa kullanılsın, ortaya çıkan şey bir tespit değil, bir tahmindir.

3. Kayıt Yanılmaz, Yazılım Yanılabilir

Zincir üstü bir raporu okuyan herkesin, vatandaş da olsa hukukçu da olsa, aklında tutması gereken ayrım budur. Yazılımın yanılabildiği durumların başında karıştırma servisleri (mixer) gelir. Bu servisler yüzlerce kişinin parasını büyük bir kazana atıp karıştırır ve herkese rastgele banknot dağıtır gibi çalışır. Havuzdan çıkan paranın oraya kimden girdiğini yazılım kesin olarak bilemez; zamanlama ve tutar benzerliğine bakarak bir olasılık hesaplar.

Ortak girdi kuralının da bilinen bir istisnası var. CoinJoin denen işlemlerde birbirini tanımayan kullanıcılar, izlerini karıştırmak için paralarını bilerek aynı işlemde birleştirir. Kahve örneğine dönersek, kasaya aynı anda beş farklı kişi para uzatmıştır. Kuralı mekanik biçimde uygulayan bir yazılım bu beş kişiyi tek kişi gibi gösterebilir.

Parçalama yöntemleri de tahmin payını büyütür. Soyulan zincir (peel chain) yönteminde büyük bir tutardan her adımda küçük bir parça koparılıp başka bir adrese gönderilir, kalan kısım yeni bir adresle yoluna devam eder. Köprü (cross-chain bridge) hizmetleriyle varlık bambaşka bir ağa da taşınabilir. Bu durumlarda iki ucu birbirine bağlayan çoğu zaman yalnızca zaman ve tutar benzerliğidir.

Masum insanları en çok etkileyen sorun ise bulaşma analizidir (taint analysis). Kümeleme “bu adresler aynı kişinin” der; bulaşma analizi ise yalnızca “bu adrese şüpheli bir kaynaktan para gelmiş” der. Bir dolandırıcının adresinden çıkan para beş el değiştirdikten sonra, ikinci el bilgisayarını satan ve hiçbir şeyden haberi olmayan birine ulaşabilir. Yazılım bu adresi de “yüksek riskli” diye işaretler. Bu bir suçluluk tespiti değil, bir maruziyet ölçümüdür ve raporda da böyle adlandırılmalıdır.

Bunun kuramsal bir kaygı olmadığını 2022’deki bir olay gösterdi. ABD Hazinesi Ağustos 2022’de Tornado Cash adlı karıştırma servisini yaptırım listesine aldıktan sonra,[4] kimliği belirsiz biri bu servis üzerinden tanınmış kişilerin de bulunduğu yüzlerce adrese küçük miktarlarda Ether gönderdi. Aave gibi bazı platformlar, kullandıkları risk tarama hizmetinin uyarısıyla bu adreslerin erişimini engelledi; engeller ancak tepkiler üzerine kaldırıldı.[5] Adres sahipleri hiçbir şey yapmamıştı; yalnızca kendilerine para gönderilmişti.

Son olarak, yazılımların “bu adres şu borsaya ait” gibi etiketleri çoğunlukla firmanın kendi veritabanından gelir. Kaynağı yazılmayan bir etiket doğrulanamaz.

4. Ekran Görüntüsünden Delile

Bilişim açısından hukukçulara yöneltilebilecek en önemli uyarı şudur: Ekran görüntüsünü delilin kendisi sanmamak gerekir. Ekran görüntüsü, delilin fotoğrafıdır. Analiz yazılımının ürettiği grafiği doğrulanabilir kılan, arkasındaki ham veridir.

Ham veri, blok gezgininden ya da ağın kendisinden alınan ve makinenin okuyabileceği kayıttır. Genellikle JSON ya da CSV biçiminde dışa aktarılır; işlem kimliğini, blok numarasını, tutarı, gönderen ve alan adresleri içerir. Bu verinin tek bir web sitesinden alınması yeterli değildir. En sağlam yol, ağın tam kopyasını tutan bir bilgisayar, yani uzmanın kendi çalıştırdığı bir düğüm (node) üzerinden sorgulama yapmaktır. Bu mümkün değilse en azından iki bağımsız blok gezgininin aynı sonucu verdiği gösterilmelidir.

Dışa aktarılan dosyanın sonradan değiştirilmediğini kanıtlamanın yolu ise özet değeridir (hash). SHA-256 gibi bir özet fonksiyonu, dosyadan sabit uzunlukta bir “dijital parmak izi” üretir. Bunu sınıfta göstermek çok kolaydır: Bir metnin özet değeri alınır, ardından metindeki tek bir virgül silinip özet yeniden hesaplanır. İki değer arasında hiçbir benzerlik kalmaz. Raporda her veri dosyasının özet değeri yazılırsa, yıllar sonra bile dosyanın aynı dosya olup olmadığı birkaç saniyede kontrol edilebilir.

Hangi verinin kim tarafından, ne zaman ve hangi araçla alındığının kaydı da delil zincirini (chain of custody) oluşturur. Dijital delilin tespiti, toplanması ve korunması için uluslararası kabul görmüş ISO/IEC 27037 standardı bu ilkeleri ayrıntılı biçimde düzenler.[6] Bunları bir kontrol listesine dönüştürürsek, iyi bir zincir üstü raporda en azından şunlar bulunmalıdır:

• incelenen her işlemin kimliği (TxID), blok numarası, ağı ve inceleme anındaki onay sayısı,
• verinin nereden alındığı, sorgu tarihi ve dışa aktarılan dosyaların özet (hash) değerleri,
• kullanılan analiz yazılımının adı ve sürümü,
• saatlerin hangi zaman dilimine göre verildiği,
• adres etiketlerinin kaynağı,
• her çıkarımın dayandığı kural ve güven düzeyi.

Bu bilgileri içeren bir raporu başka bir uzman aynı adımları izleyerek yeniden üretebilir. İçermeyen bir rapor ise sayfa sayısı kaç olursa olsun okuyanı yazarına güvenmek zorunda bırakır.

5. Hukuk Bu Raporu Nasıl Okur?

Mahkeme salonuna geçtiğimizde önce şunu hatırlayalım: Türk ceza muhakemesinde delillere önceden belirlenmiş bir değer biçilmez. CMK’nın 217. maddesine göre suç, hukuka uygun biçimde elde edilmiş her türlü delille ispat edilebilir; hâkim de duruşmada tartışılmış delilleri vicdani kanaatiyle serbestçe değerlendirir.[7] Yani hukuk yargılamasındaki gibi bir “kesin delil” kategorisi burada yoktur. Buna şüpheden sanığın yararlanacağı (in dubio pro reo) ilkesi de eklenince, bir raporun değerinin ne ölçüde denetlenebildiğinden geldiği açıkça görülür.

Raporda karşılaşılan kavramların hukuktaki yerini şöyle özetleyebiliriz:

Bu çerçevede bir raporun denetlenebilir sayılması için üç koşul öne çıkıyor.

Yöntem Açıklanmalı

Analiz yazılımlarının çoğu, adresleri hangi kurallarla birbirine bağladığını ticari sır gerekçesiyle açıklamaz. Raporda yalnızca bir ekran görüntüsü ve “program bu adresi yüzde 90 riskli buldu” gibi bir cümle varsa, o sonuca nasıl varıldığını ne savunma ne de mahkeme denetleyebilir. Nasıl üretildiği bilinmeyen bir sonuç duruşmada gerçek anlamda tartışılamaz. Taraflara uzmandan bilimsel mütalaa alma hakkı tanıyan CMK 67/6 ile Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 6. maddesinden doğan silahların eşitliği ilkesi de ancak yöntem ortaya konduğunda işlerlik kazanır.[8]

Bu tartışma yurt dışında çoktan mahkeme salonlarına taşındı. ABD’de Bitcoin Fog adlı karıştırma servisini işletmekle suçlanan Roman Sterlingov’un davasında savunma, yaygın kullanılan bir analiz yazılımının bağımsız bilimsel değerlendirmeden geçmediğini ve hata oranının bilinmediğini ileri sürdü. Mahkeme 2024 başında uzmanları dinledikten sonra yöntemi yeterince güvenilir buldu.[9] Kanaatimizce bu davanın dersi, meselenin yazılımın adından çok, yönteminin mahkeme önünde ne kadar açık tartışılabildiğinde düğümlendiğidir.

Tespit ile Tahmin Ayrı Yazılmalı

İyi bir rapor, zincirden okunan bilgiyle yazılımın tahminini aynı cümlede eritmez. “Şu tutar şu tarihte şu adrese aktarılmıştır” bir tespittir. “Bu iki adres büyük olasılıkla aynı kişiye aittir” ise bir değerlendirmedir ve dayandığı kural, bilinen istisnalarıyla birlikte yazılmalıdır. “Kesin tespit”, “yüksek olasılık”, “doğrulanamadı” gibi derecelendirmeler, hukukçunun hangi bulguya ne kadar güvenebileceğini görmesini sağlar.

Hukuki Nitelendirme Mahkemeye Aittir

CMK 63/1 uyarınca hukuki bilgiyle çözülebilecek konularda bilirkişiye başvurulamaz; CMK 67/3 de bilirkişinin hukuki nitelendirmede bulunamayacağını belirtir.[10] “Şüpheli bu transferleri suç gelirini aklamak kastıyla yapmıştır” cümlesinin bir bilirkişi raporunda yeri yoktur. Uzmanın yazabileceği şudur: “Tutar, on iki ayrı adres ve bir karıştırma servisi üzerinden geçirilmiştir.” Bunun bir aklama kastına işaret edip etmediğine mahkeme karar verir.

6. Kırk Sekiz Saatlik Yarış: CMK 128/A

Zincir üstü izlemenin en somut faydası, çalınan varlığın nakde çevrilmeden durdurulabilmesidir. 7571 sayılı Kanunla Aralık 2025’te CMK’ya eklenen 128/A maddesi bunun için yeni bir yol açtı.[11] Bilişim yoluyla hırsızlık, bazı nitelikli dolandırıcılık hâlleri ve banka ya da kredi kartlarının kötüye kullanılması suçlarında (TCK 142/2-e, 158/1-f ve l, 245) makul şüphe varsa banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı ya da kripto varlık hizmet sağlayıcısı, suçta kullanılan hesabı kırk sekiz saate kadar askıya alabiliyor. Bu sürede varlığa hâkim kararıyla, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde savcının yazılı emriyle el konulabiliyor. Varlığın mağdura ait olduğu anlaşılırsa, yargılamanın sonu beklenmeden iade edilebiliyor.[12]

Bir bilişimcinin gözüyle düzenlemenin iki sınırı var. Birincisi, yalnızca banka ya da kripto varlık borsası gibi bir aracının elindeki hesaplara işliyor; anahtarı kişinin kendisinde olan bir cüzdana bu yolla ulaşılamıyor. Bu yüzden zincir üstü izlemenin asıl hedefi, paranın bir borsaya girdiği anı yakalamaktır. İkincisi, kırk sekiz saat kapsamlı bir bilirkişi incelemesine yetmez. Bu nedenle ilk aşamada askı talebinin hangi işlem kimliklerine dayandığı özenle kayda geçirilmelidir. USDT gibi bazı sabit değerli kripto varlıklarda ayrıca bir kanal daha var: Bu varlıkları çıkaran şirket, belirli bir adresteki varlığı kendi sisteminde dondurabiliyor.

7. Adresten İnsana

Başta blokzinciri camdan bir kasaya benzetmiştik. Zincir üstü analiz, paranın kasanın hangi bölmesine geçtiğini gösterir; oysa mahkeme bölmeleri değil, insanları yargılar. Bir adresi gerçek bir kişiye bağlamak için zincir dışı (off-chain) delillere ihtiyaç vardır.

Bunların ilki borsa kimlik kayıtlarıdır (KYC). Para bir kripto varlık hizmet sağlayıcısına girdiyse, hesabın kime açıldığı buradan öğrenilir. Başkasının kimliğiyle hesap açılması ya da hesabın kiralanması ihtimali nedeniyle bu kayıtlar da tek başına yeterli sayılmamalıdır.

İkincisi bağlantı kayıtlarıdır. Ev ve mobil internette aynı IP adresini aynı anda çok sayıda abone paylaşır; bu teknolojiye CGNAT denir. Bir apartmanın tek bir kapı numarası olduğunu, dairelerin ise ancak zil numarasıyla ayırt edilebildiğini düşünün. IP adresi kapı numarası, port numarası da zil numarasıdır. Kişiyi belirlemek için IP adresiyle birlikte port numarası ve bağlantının saniyesi, doğru zaman dilimiyle bilinmelidir.

Üçüncüsü cihaz incelemesidir. Şüphelinin telefonundaki ya da bilgisayarındaki cüzdan uygulamaları, kurtarma kelimeleri (seed phrase) ve işlem geçmişi, adres ile kişi arasındaki en güçlü bağı kurabilir. İnceleme cihazın birebir kopyası (imaj) üzerinde yapılmalı, kopyanın özet değeri de kayda geçirilmelidir.

Burada güncel bir gelişmeyi not etmek gerekiyor. Bilgisayarlarda arama, kopyalama ve el koymayı düzenleyen CMK 134’ün ilk iki fıkrası, Anayasa Mahkemesinin 12 Şubat 2026 tarihli kararıyla iptal edildi.[13] Mahkeme dijital aramayı yasaklamadı; düzenlemeyi özel hayatın ve kişisel verilerin korunması bakımından ölçüsüz buldu. İptal hükmü 25 Şubat 2027’de yürürlüğe girecek ve o tarihe kadar madde uygulanmaya devam ediyor.

Zincir üstü izler bu bulgularla örtüştüğünde, adres ile kişi arasındaki bağ makul şüpheden uzak biçimde kurulabilir. Örtüşmediğinde ise grafik ne kadar ikna edici görünürse görünsün, tek başına bir mahkûmiyeti taşıyamaz.

Örnek Olay (Kurgusal): 50.000 USDT’nin İzi

Emekli Selim Bey, sosyal medyada gördüğü sahte bir yatırım reklamına tıklar ve cüzdanının kurtarma kelimelerini sahte bir sayfaya girer. Cüzdanındaki 50.000 USDT, yani değeri ABD dolarına sabitlenmiş kripto varlık, dakikalar içinde Tron ağındaki başka bir adrese aktarılır. Selim Bey aynı gün, işlem kimliğini de ekleyerek şikâyette bulunur.

Kolluğun siber birimi iki ayrı blok gezgini üzerinden şu tabloyu görür: Tutar altı ara adrese bölünmüş, bunların 40.000 USDT’si Türkiye’de faaliyet gösteren bir borsanın yatırma adresinde yeniden birleşmiştir. Kalan 10.000 USDT ise eşler arası (P2P) alım yapan üniversite öğrencisi Mert’in adresine gitmiştir. Analiz yazılımı hem borsadaki hesabı hem de Mert’in adresini kırmızıyla işaretler.

Paranın durdurulması. Savcılığın bildirimi üzerine borsa hesabı CMK 128/A uyarınca askıya alır, hâkim de kırk sekiz saat dolmadan el koyma kararı verir. Varlık Selim Bey’e ait olduğundan soruşturma sürerken kendisine iade edilir.

Gerçek kişiye ulaşılması. Borsanın kimlik ve bağlantı kayıtları hesabın Kaan adlı birine ait olduğunu gösterir. Arama kararıyla Kaan’ın telefonunun imajı alınır; incelemede altı ara adresi yöneten cüzdan uygulaması ve kurtarma kelimeleri bulunur. Zincir üstü izler zincir dışı delillerle örtüşmüştür. Savcılık Kaan hakkında iddianame düzenler; suçlu olup olmadığına yargılama sonunda mahkeme karar verecektir.

Masumun ayıklanması. Mert ifadesinde banka dekontlarını sunar: Bu 10.000 USDT için aynı saatlerde piyasa fiyatı üzerinden Türk lirası ödemiştir. Bilirkişi, kırmızı işaretin bir kümeleme sonucu değil, bulaşma analizinden kaynaklanan bir maruziyet uyarısı olduğunu ve Mert’i dolandırıcıya bağlayan hiçbir bulgu bulunmadığını raporlar. Suç kastı bulunmadığından savcılık Mert hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verir.

DOLANDIRILDIĞINI FARK EDEN BİRİ NE YAPMALI?

Bu noktada zaman her şeydir:

• İşlem kimliğini (TxID), paranın gittiği adresi ve işlemin saatini hemen not edin; cüzdan uygulamasındaki işlem ekranının görüntüsünü alın.
• Dolandırıcıyla yazışmaları, sahte sitenin adresini ve size verilen telefon numaralarını silmeyin.
• Vakit kaybetmeden Cumhuriyet başsavcılığına ya da kolluğun siber birimlerine başvurun. Kırk sekiz saatlik askı ancak hızlı hareket edilirse işe yarar.
• “Ücret karşılığında paranızı geri getiririz” diyenlere itibar etmeyin. Bu teklif çoğu zaman ikinci bir dolandırıcılığın başlangıcıdır.

Sonuç Olarak

Kripto varlıklar hukukun ulaşamayacağı karanlık bir bölge değil; analiz yazılımları da her söylediği doğru çıkan dijital kâhinler değil. Bu imkândan doğru yararlanmak, kaydın kendisini onu yorumlayan yazılımdan ayırabilmeye bağlı.

Bilişim eğitimi açısından bakıldığında, bu ayrımın özünde bir okuryazarlık meselesi olduğu kanaatindeyiz. Bilirkişiden beklenen, tespit ettiğini tahmin ettiğinden ayırması ve yöntemini başka bir uzmanın yeniden üretebileceği açıklıkta yazmasıdır. Hukukçudan beklenen, ekran görüntüsünün arkasındaki ham veriyi ve yöntemi sorgulamasıdır. Vatandaştan beklenen ise ne “iz bırakmaz” efsanesine ne de “yazılım her şeyi bilir” efsanesine inanmasıdır. Zincir bize paranın hangi adrese gittiğini gösterir. O adresin anahtarının kimin cebinde olduğunu ise ancak zincir dışı delillerle ve duruşmada tartışarak öğrenebiliriz.

Yazar: Meral BALSAK

Kaynakça

Bitcoin Developer Documentation. “Block Chain: Block Headers.” Erişim 30 Ekim 2026. https://developer.bitcoin.org/reference/block_chain.html.

ISO/IEC 27037:2012. Information Technology – Security Techniques – Guidelines for Identification, Collection, Acquisition and Preservation of Digital Evidence. Cenevre: ISO, 2012.

Meiklejohn, Sarah, Marjori Pomarole, Grant Jordan, Kirill Levchenko, Damon McCoy, Geoffrey M. Voelker ve Stefan Savage. “A Fistful of Bitcoins: Characterizing Payments Among Men with No Names.” Proceedings of the 2013 Internet Measurement Conference, 127–40. New York: ACM, 2013.

Nakamoto, Satoshi. Bitcoin: A Peer-to-Peer Electronic Cash System. 2008. https://bitcoin.org/bitcoin.pdf.

U.S. Department of the Treasury. “U.S. Treasury Sanctions Notorious Virtual Currency Mixer Tornado Cash.” Basın açıklaması, 8 Ağustos 2022. https://home.treasury.gov/news/press-releases/jy0916.

Venable LLP. “A Legal Whirlwind Settles: Treasury Lifts Sanctions on Tornado Cash.” Nisan 2025. https://www.venable.com/insights/publications/2025/04/a-legal-whirlwind-settles-treasury-lifts-sanctions.

Wright, Liam. “Aave Confirms TRM Labs API Blocked ‘Dusted’ Ethereum Wallets – Access Restored.” CryptoSlate, 14 Ağustos 2022. https://cryptoslate.com/aave-confirms-trm-labs-api-blocked-dusted-ethereum-wallets-access-restored/.

Mevzuat ve kararlar

5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu. Resmî Gazete 25673, 17 Aralık 2004.

7571 Sayılı Kanun. Resmî Gazete 33118, 25 Aralık 2025.

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi.

Anayasa Mahkemesi. E. 2023/128, K. 2026/36, 12 Şubat 2026. Resmî Gazete 33264, 25 Mayıs 2026.

United States v. Sterlingov, Crim. No. 21-399 (RDM) (D.D.C. 2024).

[1] Satoshi Nakamoto, Bitcoin: A Peer-to-Peer Electronic Cash System (2008), 6–8.

[2] “Block Chain: Block Headers,” Bitcoin Developer Documentation, erişim 30 Ekim 2026, https://developer.bitcoin.org/reference/block_chain.html.

[3] Sarah Meiklejohn vd., “A Fistful of Bitcoins: Characterizing Payments Among Men with No Names,” Proceedings of the 2013 Internet Measurement Conference (New York: ACM, 2013), 127–40.

[4] U.S. Department of the Treasury, “U.S. Treasury Sanctions Notorious Virtual Currency Mixer Tornado Cash,” basın açıklaması, 8 Ağustos 2022. Yaptırım Mart 2025’te kaldırılmıştır: Venable LLP, “A Legal Whirlwind Settles: Treasury Lifts Sanctions on Tornado Cash,” Nisan 2025.

[5] Liam Wright, “Aave Confirms TRM Labs API Blocked ‘Dusted’ Ethereum Wallets – Access Restored,” CryptoSlate, 14 Ağustos 2022.

[6] ISO/IEC 27037:2012, Guidelines for Identification, Collection, Acquisition and Preservation of Digital Evidence (Cenevre: ISO, 2012).

[7] 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, Resmî Gazete 25673, 17 Aralık 2004, md. 217.

[8] CMK md. 67/6; Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, md. 6.

[9] United States v. Sterlingov, Crim. No. 21-399 (RDM) (D.D.C. 2024).

[10] CMK md. 63/1, 67/3.

[11] 7571 Sayılı Kanun, Resmî Gazete 33118, 25 Aralık 2025, md. 22.

[12] CMK md. 128/A.

[13] Anayasa Mahkemesi, E. 2023/128, K. 2026/36, 12 Şubat 2026, Resmî Gazete 33264, 25 Mayıs 2026.